0530 514 11 11

Please feel free to contact our friendly medical enquiry.

Make Appointment

Bel ve Boyun Fıtığı Ameliyatsız Tedavi

Hakkımızda

Prof. Dr. Sami HİZMETLİ, Türkiye’nin alanında önde gelen tıp uzmanlarından biridir. 1957 yılında Sivas’ta doğmuş ve 1979’da tıp eğitimini başarıyla tamamlamıştır. HİZMETLİ, kariyerine Sağlık Bakanlığı Bolu Fizik Tedavi Hastanesinde Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanı olarak başlamış ve Türkiye’nin en genç başhekimlerinden biri olarak dikkat çekmiştir. Akademik kariyerine Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesinde başlayarak 1986 yılında Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalını kurmuş ve uzun yıllar Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürütmüştür. Dr. HİZMETLİ, Türkiye’nin Kaplıca Tedavisi alanında tıbbi hizmet veren üniversite hastanesine bağlı öncü örneklerden birisi olan Sıcak Çermik Fizik Tedavi Merkezi’nin kurucusu olması da sağlık hizmetlerine olan katkısını göstermektedir. Ayrıca Dr. HİZMETLİ’nin ulusal ve uluslararası tıp dergilerinde yayınlanmış ve atıf almış çok sayıda bilimsel makalesi, bu kongrelerde sunulmuş konferansları ve bildirileri bulunmaktadır.

Osteoporoz (Kemik Erimesi): Etiyopatogenez, Tanı Kriterleri ve Çağdaş Tedavi Yönetimi

PROF. DR. SAMİ HİZMETLİ

Fizik Tedavi, Rehabilitasyon ve Romatoloji Uzmanı

Osteoporoz, kemik kütlesinde azalma ve kemik dokusunun mikro-mimarî yapısında bozulma ile karakterize, kırık riskini önemli ölçüde artıran sistemik bir iskelet sistemi hastalığıdır. “Sessiz hırsız” olarak da bilinen osteoporoz, genellikle bir kırık oluşana kadar klinik belirti vermez. Bu durum, özellikle yaşlı popülasyonda morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biri haline gelmiştir.

Etiyopatogenez ve Risk Faktörleri

Kemik, sürekli bir yapım ve yıkım süreci (Kemik Remodelingi) içindedir. Osteoporozda, kemik yıkımından sorumlu osteoklastların aktivitesi, kemik yapımından sorumlu osteoblastların aktivitesini geride bırakır. Bu dengesizliğin ana nedenleri şunlardır:

  • Menopoz Sonrası Östrojen Eksikliği: Östrojen, osteoklast aktivitesini baskılayan bir hormondur. Menopoz sonrası östrojen düzeylerinin düşmesi, kemik yıkım hızını dramatik şekilde artırır.
  • Yaşlanma: Yaş ilerledikçe osteoblast aktivitesinde azalma ve D vitamini sentezleme yeteneğinde düşüş görülür.
  • İkincil Nedenler: Endokrin bozukluklar (hipertiroidi, hiperparatiroidi), gastrointestinal hastalıklar (malabsorpsiyon), uzun süreli kortikosteroid kullanımı ve sedanter yaşam tarzı.

Klinik Risk Faktörleri

  • Kadın cinsiyet ve postmenopozal dönem.
  • Düşük vücut kitle indeksi (VKİ).
  • Ailesinde kalça kırığı öyküsü.
  • Yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı.
  • Sigara ve aşırı alkol tüketimi.

Tanı Kriterleri ve Değerlendirme

Osteoporoz tanısı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre, Dual Enerji X-ışını Absorpsiyometri (DXA) yöntemiyle yapılan Kemik Mineral Yoğunluğu (KMY) ölçümüne dayanır.

  • T-Skoru: 30 yaşındaki sağlıklı genç bir erişkinin ortalama KMY değeri ile hastanın KMY değeri arasındaki sapmayı ifade eder (Standart Sapma Birimi, SD).
    • Normal: T-Skoru $\ge -1.0$
    • Osteopeni (Ön Evre): $-2.5 < \text{T-Skoru} < -1.0$
    • Osteoporoz: $\text{T-Skoru} \le -2.5$
  • Z-Skoru: Hastanın aynı yaş ve cinsiyetteki sağlıklı bir bireyle karşılaştırılmasıdır. Genellikle çocuklarda ve premenopozal kadınlarda tanı için kullanılır.

Kırık Risk Değerlendirmesi

Osteoporoz tanısı olan hastalar için gelecekteki kırık riskini tahmin etmek amacıyla FRAX (Fracture Risk Assessment Tool) gibi algoritmalar kullanılmaktadır.

Tedavi ve Korunma Yönetimi

Osteoporoz tedavisi, kırık riskini azaltmaya odaklanır ve farmakolojik ile non-farmakolojik yaklaşımların bir kombinasyonunu gerektirir.

A. Non-Farmakolojik Yaklaşımlar (Korunma ve Rehabilitasyon)

  1. Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Sigaranın bırakılması, alkol tüketiminin sınırlandırılması ve düzenli ağırlık taşıyan egzersizler (yürüme, hafif koşu) kemik yapımını uyarır.
  2. Beslenme Desteği: Günlük 1000-1200 mg Kalsiyum ve 800-2000 IU D vitamini takviyesi esastır.
  3. Denge ve Düşme Önleme: Osteoporotik kırıkların çoğu düşme sonucu oluşur. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) programları, denge eğitimi ve propriosepsiyon egzersizleriyle düşme riskini önemli ölçüde azaltır.

B. Farmakolojik Tedavi

İlaç tedavisi, T-Skoru $\le -2.5$ olan veya osteopeni olup kırık öyküsü/yüksek FRAX skoru olan hastalara uygulanır.

  • Antiresorptif Ajanlar (Yıkımı Azaltanlar):
    • Bisfosfonatlar (Alendronat, Zoledronat): Osteoklastların kemik yıkım aktivitesini azaltarak en sık kullanılan tedavi grubudur.
    • Denosumab: Osteoklastların öncül hücrelerinin olgunlaşmasını engelleyen (RANKL inhibitörü) monoklonal antikordur.
  • Anabolik Ajanlar (Yapımı Artıranlar):
    • Teriparatid, Romosozumab: Özellikle çok yüksek riskli, multipl kırığı olan hastalarda, kemik yapımını doğrudan uyararak kemik yoğunluğunu hızla artırır.

Osteoporoz, erken tanı ve uygun FTR ile yönetilebilen, ancak ihmal edildiğinde yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşüren bir hastalıktır. FTR uzmanlığı, sadece ilaç tedavisi reçete etmekle kalmaz, aynı zamanda düşme önleyici rehabilitasyon programlarıyla hastaların kırık riskini proaktif olarak yönetir.